Κάθε χρόνο, όταν πλησιάζει μια αργία, ξεκινά η ίδια κουβέντα. «Πάλι αργία;» ή από την άλλη «Μα δεν έχουμε και τόσες πολλές». Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση.
Στην Ελλάδα οι επίσημες αργίες είναι τουλάχιστον εννέα. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως μπορεί να φτάσουν τις δεκατέσσερις, ανάλογα με την περιοχή, το επάγγελμα και τον εργοδότη. Δεν είναι όλες ίδιες και δεν ισχύουν για όλους με τον ίδιο τρόπο.
Οι επίσημες εθνικές αργίες στην Ελλάδα
Το βασικό πλαίσιο για τις υποχρεωτικές αργίες καθορίζεται από το Β.Δ. 748/1966. Εκεί ορίζονται ημέρες όπως η 25η Μαρτίου, η Δευτέρα του Πάσχα, η 15η Αυγούστου, η 28η Οκτωβρίου, η 25η και η 26η Δεκεμβρίου.
Στη συνέχεια, ο Ν. 4808/2021 επικαιροποίησε τις διατάξεις για την 1η και 6η Ιανουαρίου, ενώ ο Ν. 4468/2017 καθιέρωσε ρητά την 1η Μαΐου ως ημέρα αργίας.
Αυτές είναι οι λεγόμενες υποχρεωτικές αργίες. Δηλαδή, οι ημέρες που ισχύουν για το σύνολο σχεδόν των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα.
Υπάρχουν όμως και οι λεγόμενες «κατ’ έθιμο» ή ειδικές αργίες.
Η Καθαρά Δευτέρα, η Μεγάλη Παρασκευή και του Αγίου Πνεύματος είναι κινητές εορτές και σε αρκετές επιχειρήσεις αντιμετωπίζονται ως αργίες, χωρίς όμως να είναι όλες υποχρεωτικές για κάθε κλάδο.
Σε πολλές πόλεις ισχύει και η εορτή του πολιούχου Αγίου. Για παράδειγμα, στην Πάτρα τιμάται ο Άγιος Ανδρέας στις 30 Νοεμβρίου. Εκείνη την ημέρα μεγάλο μέρος της πόλης δεν λειτουργεί κανονικά.
Υπάρχουν και κλαδικές αργίες. Οι ναυτικοί και οι λιμενικοί, για παράδειγμα, τιμούν τον Άγιο Νικόλαο στις 6 Δεκεμβρίου. Για άλλους κλάδους ισχύουν διαφορετικές ημερομηνίες.
Έτσι, ο συνολικός αριθμός δεν είναι ενιαίος για όλους. Για κάποιους μπορεί να είναι εννέα ημέρες. Για άλλους δεκατέσσερις.
Πού βρίσκεται η Ελλάδα σε σχέση με την Ευρώπη;
Συχνά ακούμε ότι «στην Ελλάδα έχουμε πολλές αργίες». Αν κοιτάξουμε όμως τους αριθμούς, η εικόνα δεν είναι τόσο εντυπωσιακή.
Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται περίπου στις δέκα ημέρες. Πρωταθλήτρια είναι η Κύπρος με δεκαπέντε επίσημες εθνικές αργίες.
Χώρες όπως η Βουλγαρία, η Κροατία, η Ισλανδία, η Μάλτα και η Ισπανία φτάνουν περίπου τις δεκατέσσερις.
Στον αντίποδα, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει οκτώ επίσημες αργίες. Η Ολλανδία, η Δανία και η Γερμανία κινούνται γύρω στις εννέα.
Αντίστοιχα, στον Καναδά, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Αυστραλία οι αργίες κυμαίνονται από οκτώ έως δέκα, ανάλογα με την πολιτεία ή την επαρχία.
Τι ισχύει σε παγκόσμιο επίπεδο;
Αν επεκτείνουμε τη ματιά μας, θα δούμε τελείως διαφορετικές κλίμακες.
Χώρες όπως η Ινδία, το Ιράν, η Σρι Λάνκα και το Μπαγκλαντές έχουν από 22 έως και 42 επίσημες αργίες. Εκεί το θρησκευτικό και πολιτισμικό μωσαϊκό αποτυπώνεται έντονα και στο ημερολόγιο.
Οι αριθμοί αυτοί αλλάζουν τελείως την εικόνα για το τι θεωρείται «πολύ» και τι «λίγο».
Αργίες και ετήσια άδεια: η μεγάλη εικόνα
Η συζήτηση όμως δεν τελειώνει στις επίσημες αργίες. Σημασία έχει και ο συνολικός χρόνος ξεκούρασης.
Στη Γαλλία και στην Ισπανία ο συνολικός αριθμός ημερών άδειας και αργιών φτάνει περίπου τις 35 με 40 ημέρες. Στη Γερμανία και στην Ολλανδία κινείται μεταξύ 30 και 33.
Αντίθετα, εργαζόμενοι στο Ηνωμένο Βασίλειο, στις Ηνωμένες Πολιτείες ή στην Ιαπωνία έχουν συνήθως λιγότερες συνολικές ημέρες, γύρω στις 25 με 28.
Υπάρχει και ένα άλλο μοντέλο. Στη Νορβηγία και στη Σουηδία οι επίσημες αργίες δεν είναι πολλές, αλλά δίνεται μεγαλύτερη ευελιξία στον εργαζόμενο να επιλέξει πότε θα πάρει άδεια. Το βάρος πέφτει λιγότερο στις συγκεκριμένες ημερομηνίες και περισσότερο στην προσωπική ισορροπία.
Στην Ελλάδα, αντίθετα, οι αργίες παραμένουν στενά συνδεδεμένες με τη θρησκευτική και ιστορική ταυτότητα της χώρας. Είναι ημέρες με συμβολικό φορτίο. Γιορτές που λειτουργούν ως κοινό σημείο αναφοράς.
Τελικά, οι αργίες στην Ελλάδα δεν είναι υπερβολικά πολλές, ούτε όμως και ελάχιστες. Βρίσκονται σε μια μέση θέση, αρκετά κοντά σε αυτό που συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η διαφορά δεν είναι τόσο στον αριθμό, όσο στον τρόπο που κάθε χώρα επιλέγει να οργανώσει τον χρόνο εργασίας και ξεκούρασης.
Και ίσως εκεί βρίσκεται το πραγματικό ερώτημα. Όχι πόσες ημέρες έχουμε, αλλά πώς τις ζούμε.